Het digitale drama (van erfgoed 0.0)
Een achtergrondverhaal in NRC-Handelsblad met de titel ‘Het digitale drama’ van Karel Berkhout verscheen gisteren, 10 september 2011. Het behandelt de staat van digitalisering van het Nederlandse erfgoed, voornamelijk drukwerk, dat de laatste decennia in gang is gezet maar op dit moment een puinhoop lijkt.
Dat komt deels vanwege de voortschrijdende techniek. Een instelling die twintig of meer jaar geleden met zo’n klus begon kende internet niet en kende Google niet, de recente wereldkampioenen als het gaat om de laatste stap in het proces, het ontsluiten van de gedigitaliseerde informatie.
Maar ook de processtappen daarvóór, het scannen en het toevoegen van metadata blijken voor onderzoekers die willen werken met het digitaal gepubliceerde materiaal een onoverzichtelijke warboel.
Ook daar zijn weer verklaringen voor te geven zoals Berkhout in zijn verhaal aantoont. Iedere instelling gaat zijn eigen gang, heeft maar een beperkt budget en moet het pionierend allemaal zelf uitvinden. Maar wat erger is, de gevolgde aanpak is voor onderzoekers vaak helemaal niet geschikt. Gebruikers blijken onvoldoende in beeld te zijn gekomen.
Citaat: “Op het Geheugen van Nederland zijn voor ruim 7 miljoen Euro de hoogtepunten van het vaderlandse gedrukte erfgoed bijeengebracht. Hoewel de boekomslagen, foto’s en cartoons schitterend zijn, is een bezoek aan de website wanhopig makend: Geen enkel document kun je doorzoeken. Zelfs archieven en bibliotheken die er aan hebben bijgedragen, kunnen hier hun eigen spullen niet terugvinden. Het paradepaard van digitaal erfgoed heeft inmiddels als bijnaam het Geheugenverlies van Nederland”.
Nu meldt Marie José Klaver in juni 2010 dat het Geheugen van Nederland, een initiatief uit 2000 van de Koninklijke Bibliotheek, gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) geen geld meer krijgt voor nieuwe initiatieven. Wat er op dat moment stond zou blijven draaien. We zijn nu meer dan een jaar verder en het draait inderdaad nog.











